12. Yargı Paketi’nin detayları belli oldu: İşte yapılacak yenilikler

Kamuoyunun uzun süredir üzerinde kilitlendiği, yargı sisteminin işleyişine ve toplumsal düzene yeni kurallar getiren 12. Yargı Paketi kanun teklifi taslağının detayları ortaya çıktı. Herhangi bir af ya da genel infaz indirimi maddesi barındırmayan taslak, aksine kamu vicdanını yaralayan cezasızlık algısını yıkmayı, aile kurumunu korumayı ve dijital alanı denetim altına almayı hedefleyen sert yaptırımlarla dikkat çekiyor.

12. Yargı Paketi’nin satır başları ve tüm detayları:

1. SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUKLARDA CEZALAR VE İNFAZ REJİMİ AĞIRLAŞIYOR

T24'ün haberine göre taslağın en hassas başlıklarından birini, suça karışan çocuklara (SSÇ) yönelik cezai müeyyidelerin ve hakimin takdir yetkisinin yeniden düzenlenmesi oluşturuyor.

Ceza Üst Sınırları Yükseltildi: Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda, 12-15 yaş grubu için ceza üst sınırı 15 yıldan 18 yıla; 15-18 yaş grubu için ise 24 yıldan 27 yıla çıkarılıyor. Süreli hapis cezalarında da indirim sonrası uygulanabilecek üst sınırlar yukarı yönlü esnetildi.

Hakime "İndirim Yapmama" Yetkisi: Kasten öldürme ve ağırlaştırılmış yaralama gibi infial yaratan ağır suçlarda, 15-18 yaş grubundaki sanıklar için hakime ceza indirimi uygulamama takdiri veriliyor. Hâkim; failin kasta dayalı kusurunun ağırlığına, suçun işleniş biçimine, saikine ve sabıka geçmişine bakarak indirim maddelerini işletmeyebilecek.

İnfazda "1 Güne 2 Gün" Kuralı Kalktı: Koşullu salıverilme hesaplamalarında, ağır suçlardan hüküm giyen 15 yaş altı çocuklar için cezaevinde geçirilen "1 günün 2 gün sayılması" avantajı tamamen kaldırılarak "1 günün 1 gün sayılması" esası getiriliyor.

2. EBEVEYN İHMALİNE VE SİLAH SAHİPLERİNE HAPİS CEZASI

Yakın dönemde okullarda yaşanan ve trajik sonuçlar doğuran akran şiddeti olaylarının ardından, ailelerin hukuki ve cezai sorumlulukları en üst seviyeye çıkarılıyor.

Aile Hukuku İhlallerine Geçit Yok: Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 233. maddesindeki "aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali" suçunun cezası, alt sınırda 1 aydan 3 aya, üst sınırda ise 1 yıldan 2 yıla yükseltiliyor. Çocuğun güvenliğini ağır tehlikeye sokan durumlarda bu ceza 3 yıla kadar uzanabilecek.

Çocuğun Suça Yönelmesinde Ebeveyn Sorumluluğu: Ebeveynin ağır ihmali nedeniyle çocuğun cinayet veya ağır yaralama gibi fiillere yönelmesi durumunda, ebeveyne verilecek cezalar artırılacak ve bu suçlarda şikâyet şartı aranmayacak.

Silah Muhafaza İhmali: Kendisine ait ruhsatlı ya da ruhsatsız silahı koruma yükümlülüğünü ihmal ederek başkasının kullanımına açan kişilere 3 yıla kadar hapis cezası öngörülürken, silahın bir çocuk tarafından ele geçirilmesi halinde bu ceza katlanacak.

3. Sosyal Medyaya "Kimlik Doğrulama" ve VPN’e Sıkı Takip

Dijital dünyanın anonim yapısının suç işlemeyi kolaylaştırdığı tezinden hareketle, teknoloji platformlarına ve erişim araçlarına radikal kısıtlamalar getiriliyor.

Kimlikle Giriş Dönemi: Instagram, X (Twitter), TikTok ve YouTube gibi küresel devler, Türkiye'deki kullanıcıları için "kimlik doğrulama sistemi" kurmak zorunda kalacak. Toplanan temel kullanıcı bilgileri Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) bildirilecek. Platformlara bu altyapıyı tamamlamaları için 9 ay süre tanınacak.

Adli Makamlarla Veri Paylaşımı: Katalog suçlar kapsamında yürütülen soruşturmalarda, sosyal medya şirketlerinin kullanıcı bilgilerini Türk adli makamlarıyla paylaşması zorunlu kılınacak. Karara uymayan platformların bant genişliği daraltılacak (yavaşlatılacak).

VPN’ler Kanun Kapsamında: Kullanıcı gizliliği sunan ve engelli sitelere erişim sağlayan VPN servisleri de 5651 sayılı bilişim yasası kapsamına alınarak denetlenecek.

4. IBAN KİRALAYANLARA MÜSTAKİL HAPİS CEZASI

Ekonomi ve siber suçlar dünyasında sıkça görülen, hesap sahiplerinin komisyon karşılığı IBAN’larını başkalarına kullandırması eylemi, yargı yükünü hafifletmek adına bağımsız bir suç tipi olarak kodlanıyor. Banka hesaplarını suç örgütlerine veya üçüncü şahıslara kullandıran kişilere, "nitelikli dolandırıcılık" iştirakinden bağımsız olarak 3 yıla kadar müstakil hapis cezası verilebilecek. Eğer dolandırıcılık suçuna doğrudan iştirak tespit edilirse, fail her iki suçtan ayrı ayrı ceza alacak.

5. CİNSİYET DEĞİŞİKLİĞİ VE LGBTİ+ DÜZENLEMELERİNDE YAŞ VE KRİTER AYARI

Hukuk paketinin en çok tartışılması beklenen bölümlerinden birini aile hukuku çatısı altında toplanan cinsiyet değişikliği ve genel ahlak düzenlemeleri oluşturuyor.

Yaş Sınırı 25'e Çıktı: Cinsiyet değişikliği başvurularında yasal yaş sınırı 18’den 25’e yükseltiliyor. Başvuru sahibinin "evli olmama" şartına ek olarak, "çocuk sahibi olmama" ve "üreme yeteneğinden kalıcı olarak yoksun olma" koşulları da aranacak.

Ağırlaştırılmış Sağlık Raporu Süreci: Sağlık kurulu raporları yalnızca Sağlık Bakanlığı'nın yetkilendirdiği tam teşekküllü eğitim ve araştırma hastanelerinden alınabilecek. Süreç, en az üçer ay arayla yapılacak dört ayrı resmi tıbbi değerlendirmenin ardından tamamlanabilecek.

Usulsüz Ameliyata Ağır Ceza: Yasal şartlara aykırı olarak cinsiyet değiştirme operasyonu gerçekleştiren hekim ve sağlık personeline 3 yıldan 7 yıla kadar hapis, bu sürece izin ve onay verenlere ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek.

Aynı Cinsiyette Nişan ve Evlilik Törenine Hapis: "Hayasızca hareketler" suçunun cezası 3 yıla çıkarılırken; genel ahlaka aykırı kabul edilen biyolojik cinsiyete aykırı davranışların alenen sergilenmesi veya övülmesi suç sayılacak. Aynı cinsiyetteki kişilerin sembolik de olsa nişan veya evlilik töreni yapması durumunda 1 yıl 6 aydan 4 yıla kadar hapis cezası istenecek.

6. SÜRELİ NAFAKA VE HIZLI BOŞANMA DÖNEMİ

Aile mahkemelerindeki kronikleşmiş süreçleri hızlandırmayı ve ömür boyu nafaka mağduriyetlerini gidermeyi amaçlayan medeni hukuk reformları da pakette geniş yer buluyor.

Nafakaya Evlilik Süresi Ayarı: Süresiz yoksulluk nafakası uygulamasına son veriliyor. Yeni sistemde nafaka süresi, en az 5 yıl olmak kaydıyla, evlilik tarihi ile boşanma davasının açıldığı tarih arasındaki sürenin yarısı kadar olacak. Alacaklının ileri yaş, hastalık veya çalışamayacak durumda olması halinde bu süre mahkemece uzatılabilecek. Düzenleme devam eden davaları da kapsayacak.

Ayrı Dosyada Yargılama: Nafaka, velayet ve mal paylaşımı gibi fer'i konuların davayı kilitlememesi için, taraflar boşanma konusunda anlaştığı takdirde boşanma kararı hemen verilecek; maddi ihtilaflar ayrı bir dava dosyası üzerinden yürütülecek.

İddet Müddetinde Kolaylık: Boşanmış kadınların yeniden evlenebilmesi için beklemek zorunda oldukları süre (iddet müddeti), mahkeme şartı aranmaksızın resmi bir sağlık raporuyla doğrudan evlendirme memurluğuna başvurularak kaldırılabilecek.

7. MEDYA YAYINLARINA AĞIR GELİR CEZASI VE LİSANS İPTALİ

Gündüz kuşağı programları ve haber bültenlerinde genel ahlakı, çocuk gelişimini ve aile bütünlüğünü zedeleyen yayınlara karşı RTÜK ve yargı iş birliğiyle en üst düzey yaptırımlar devreye alınıyor.

Brüt Gelirden Ceza: Suç işlemeyi, silah kullanımını veya yasa dışı bahsi özendiren; adli süreçleri genel ahlaka aykırı sunan medya kuruluşlarına, bir önceki ayın brüt ticari iletişim gelirinin %2’si ile %5’i arasında idari para cezası kesilecek.

Yayın Durdurma ve Lisans İptali: İhlale konu programların yayını 5 defaya kadar durdurulabilecek, dijital yayın platformlarındaki içerikler katalogdan çıkarılacak. Katalogdan çıkarma kararına rağmen yayını sürdüren kuruluşların yayın lisansları tamamen iptal edilecek.