Kentli Köyü’nde Hayati Müdahale: Kaya Düşmelerine Karşı Kritik Önlem Projesi Yerinde İncelendi

Şırnak’ın İdil ilçesine bağlı Kentli Köyü’nde sürdürülen Kaya Islahı Önlem Projesi, olası kaya düşmelerine karşı bölge halkının can ve mal güvenliğini sağlamayı hedefliyor. Proje kapsamında İl Afet ve Acil Durum Müdürü Muzaffer İşlek, Şube Müdürü Ayhan Yıldız ve Jeoloji Yüksek Mühendisi İbrahim Uykun, sahada detaylı inceleme ve denetimlerde bulundu.

Kaya düşmeleri; özellikle dağlık ve engebeli arazilerde, dik yamaçlarda ve şev kesitlerinde aniden meydana gelerek yollar, altyapı hatları ve yerleşim alanları için ciddi risk oluşturuyor. Oluş zamanı önceden tahmin edilemeyen bu doğal afet türü, kütle hareketleri arasında en fazla can kaybı ve hasara yol açan olaylar arasında yer alıyor.

Uzun süre dengede kalan büyük kaya blokları, yer çekiminin etkisiyle bir anda koparak yüksek eğimli yamaçlardan aşağı düşebiliyor. Bu durum; karayolları, tarihi yapılar, yerleşim birimleri ve altyapı tesislerinde ağır hasarlara, hatta ölüm ve yaralanmalara neden olabiliyor.

Türkiye’de de sıkça karşılaşılan kaya düşmeleri, doğal afet kaynaklı zararlar içinde önemli bir paya sahip. 1950–2025 yılları arasında ülke genelinde yaşanan yaklaşık 4 bin 200 kaya düşmesi olayı, 2 bin 400 yerleşim birimini etkilerken, 24 bin 500 kişinin bu olaylardan doğrudan zarar gördüğü biliniyor. Bu oran, kaya düşmelerinin doğal afetler içindeki payının yaklaşık %14 olduğunu ortaya koyuyor.

Kentli Köyü’nde yürütülen proje kapsamında, yurt dışından temin edilen özel patlayıcı maddeler kullanılarak büyük hacimli kaya blokları kontrollü şekilde parçalanıyor. Sıçrama riski minimize edilerek küçük parçalara ayrılan kayalar, güvenli biçimde alandan uzaklaştırılıyor ve böylece olası tehlikeler tamamen ortadan kaldırılıyor.

Yetkililer, kaya düşmesi riskine karşı yürütülen bu tür önleyici çalışmaların, özellikle yüksek eğimli bölgelerde hayati önem taşıdığına dikkat çekerek, benzer projelerin riskli alanlarda kararlılıkla sürdürüleceğini vurguladı.