Şırnak'ın Güçlükonak ilçesine bağlı Damlarca köyü sınırlarında bulunan ve halk arasında Feqiyê Teyran Medresesi olarak bilinen tarihi yapı için uzun süredir beklenen restorasyon kararı geldi. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, medresenin onarımına ilişkin çalışmaların başlatılması talimatını verdiğini belirterek, yapının 2027 yılı programına dahil edileceğini söyledi.
Bakan Ersoy, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Sayın vekilimiz Arslan Tatar’ın medrese ile ilgili bir talebi var. Vakıflar Genel Müdürlüğümüz ile bugün konuşuyorum. Faki Teyran Medrese ile ilgili çalışmayı başlattırıyorum. Hızlı bir şekilde 2027 yılı programına aldıracağım." ifadelerini kullandı.
Tarihi yapı zamana direnmeye çalışıyordu
Yaklaşık beş asır önce inşa edildiği değerlendirilen tarihi medrese, uzun yıllardır bakım yapılmaması nedeniyle ciddi tahribat yaşamıştı. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Şırnak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından "Kültür Varlığı" olarak tescillenmesine rağmen çatısı tamamen çöken yapının kapı bölümündeki duvar yıkılmış, iç duvarlarda ise geniş çatlaklar ve çökmeler meydana gelmişti.
Alınan restorasyon kararıyla birlikte tarihi yapının aslına uygun şekilde ayağa kaldırılması ve gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor.
Feqiyê Teyran'ın izlerini taşıyor
Halk arasında Feqiyê Teyran Medresesi olarak tanınan yapı, Kürt edebiyatının önemli isimlerinden biri kabul edilen Feqiyê Teyran ile özdeşleşiyor. Asıl adı Muhammed olan Feqiyê Teyran'ın Van'ın Bahçesaray (Müküs) ilçesinden olduğu, mezarının ise Bahçesaray'ın Kartal (Verezuz) köyünde bulunduğu biliniyor.
"Feqi" medrese talebesi anlamına gelirken, kuşlarla konuştuğuna dair halk arasında anlatılan rivayetler nedeniyle zamanla "Feqiyê Teyran" adıyla anılmaya başlandı. Hayatıyla ilgili farklı görüşler bulunsa da, şiirleri ve tarihi veriler doğrultusunda 1550-1690 yılları arasındaki dönemde yaşadığı kabul ediliyor.
Melayê Cizîrî ile aynı dönemde yaşadı
Feqiyê Teyran'ın, Cizreli büyük mutasavvıf ve şair Molla Ahmed-i Cizîrî ile çağdaş olduğu, birlikte "Mela û Feqi" gibi eserler kaleme aldığı biliniyor. Bu ilişkiler nedeniyle bir dönem Cizre'de bulunduğu ve bölgeyle bağlarını uzun yıllar sürdürdüğü ifade ediliyor.
Tarihi dokusuyla dikkat çekiyor
Dicle Nehri vadisine hakim konumdaki tarihi Finik bölgesinde yer alan medrese, çevresindeki kaya oluşumları, mağaralar ve eski yerleşim izleriyle dikkat çekiyor. Yapı, kayalıklardan çıkan derenin batı yakasında oluşturulan düz bir alan üzerine inşa edilirken, günümüzde Güçlükonak karayolu güzergâhında bulunuyor.
2027 yılında başlanması planlanan restorasyon çalışmalarıyla birlikte Feqiyê Teyran Medresesi'nin hem korunması hem de bölgenin kültür turizmine yeniden kazandırılması amaçlanıyor.