Kamuoyunda "yeşil pasaport" olarak bilinen hususi damgalı pasaportun kapsadığı meslek gruplarına bir yenisinin eklenmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) yeni bir kanun teklifi sunuldu. Düzenlemenin yasalaşması halinde belirli mesleki kıdeme sahip gazeteciler, vizesiz seyahat imkânından yararlanabilecek.
MEVCUT DÜZENLEMEDE KİMLER YEŞİL PASAPORT ALABİLİYOR?
Dünyanın pek çok ülkesine vize muafiyetiyle seyahat etme olanağı sağlayan hususi damgalı pasaport hakkı mevcut mevzuatta belirli kriterlere bağlı olarak veriliyor. Hali hazırda; devlet memurları ve kamu görevlileri, TBMM ve hükümet üyeleri, belediye başkanları, millî sporcular, belirli kamu bankaları ile kamu kurumlarının çalışanları, ihracatçı iş insanları ve şirket yetkilileri ile avukatlar bu haktan yararlanabilen gruplar arasında yer alıyor.
15 YILLIK MESLEKİ KIDEM ŞARTI GETİRİLİYOR
Meclis Başkanlığı’na sunulan yeni kanun teklifiyle gazetecilerin de hususi damgalı pasaport hakkına dahil edilmesi öngörülüyor. Teklifte öne çıkan en dikkat çekici detay ise "basın kartı" şartının aranmaması oldu. Hazırlanan metinde, basın kartı sahibi olma zorunluluğu gözetilmeksizin, mesleğini en az 15 yıl boyunca fiilen icra etmiş olan gazetecilere bu hakkın tanınması hedefleniyor.
TEKLİFİN GEREKÇESİ: "GELİŞMELER YERİNDE TAKİP EDİLMELİ"
Kanun teklifinin gerekçesinde, basın özgürlüğü ile halkın haber alma hakkının demokratik toplum düzeninin temel unsurları arasında yer aldığı ve bu hakların Anayasa’nın 26 ve 28’inci maddeleriyle güvence altına alındığı hatırlatıldı. Gazetecilerin mesleki faaliyetlerini serbestçe yürütebilmelerinin önemine dikkat çekilen gerekçede şu ifadelere yer verildi:
"Basın özgürlüğü ve halkın haber alma hakkı, demokratik toplum düzeninin temel unsurları arasındadır. Anayasanın 26’ncı ve 28’inci maddeleriyle güvence altına alınan bu hakların etkin biçimde kullanılabilmesi, gazetecilerin mesleki faaliyetlerini serbestçe yürütebilmelerini gerektirmektedir.
Gazetecilik mesleği, uluslararası gelişmelerin yerinde takip edilmesini, haber kaynaklarına zamanında ulaşılmasını ve gerektiğinde kısa süre içerisinde yurt dışına seyahat edilmesini gerektirebilmektedir. Vize işlemlerinde yaşanan güçlükler, özellikle yerel basın mensupları ve serbest gazeteciler bakımından mesleki faaliyetlerin yürütülmesini zorlaştırmaktadır.
5682 sayılı Pasaport Kanununda belirli meslek mensuplarına ve kamu görevlilerine hususi damgalı pasaport alma hakkı tanınmış olmasına rağmen, gazeteciler bakımından mesleki kıdeme dayalı benzer bir düzenleme bulunmamaktadır.
Bu Kanun Teklifi ile en az on beş yıl fiilen gazetecilik yapmış Türk vatandaşı basın mensuplarına, basın kartı sahibi olma şartı aranmaksızın hususi damgalı pasaport verilmesi amaçlanmaktadır. Böylece gazetecilerin uluslararası mesleki faaliyetlerinin kolaylaştırılması ve halkın haber alma hakkının güçlendirilmesi hedeflenmektedir."
TEKLİF İÇİŞLERİ KOMİSYONU’NA SEVK EDİLDİ
Söz konusu kanun teklifi, Yeniden Refah Partisi / Yeni Parti Milletvekili Mahmut Tanal tarafından 21 Ekim tarihi itibarıyla TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Yapılan ilk incelemelerin ardından teklif, detaylıca değerlendirilmek üzere aynı gün TBMM İçişleri Komisyonu’na sevk edildi. Düzenlemenin komisyondaki görüşmelerin ardından Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor.