Şırnak’ın en kritik ulaşım hatlarından biri olan Cizre-Silopi-Habur karayolu için tepkiler büyüyor. DEM Parti Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, yıllardır tamamlanamayan yol projesini Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıyarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun yanıtlaması istemiyle çarpıcı bir soru önergesi sundu.
Stratejik Yol, Bitmeyen Çileye Dönüştü
Cizre ile Silopi arasında uzanan ve Habur Sınır Kapısı’na bağlanan bu kritik güzergâh, sadece bölge halkı için değil, Türkiye’nin Orta Doğu’ya açılan ticaret kapısı olması nedeniyle de büyük önem taşıyor. Ancak 2019 yılında ihalesi yapılan yolun aradan geçen yıllara rağmen tamamlanamaması, hem sürücüler hem de lojistik sektörü için ciddi mağduriyetlere yol açtı.
Yolun bazı bölümlerinde çalışmaların parça parça ilerlediği, tamamlanan kesimlerin ise kısa sürede yeniden bozulduğu ifade ediliyor. Özellikle tek yönlü yolların çift yönlü kullanılması nedeniyle kazaların arttığı ve sürüş güvenliğinin ciddi risk altında olduğu belirtiliyor.
Bakanlık Söz Verdi Ama Yol Hâlâ Bitmedi
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun Temmuz 2024’te yaptığı açıklamada, 21,8 kilometrelik hattın önemli kısmının tamamlanacağı belirtilmişti. Açıklamada 10,5 kilometrelik bölümün bitirildiği, 5 kilometrelik kısmın da yıl içinde tamamlanmasının hedeflendiği ifade edilmişti. Kalan 6,3 kilometre için ise ikmal ihalesi yapılacağı duyurulmuştu.
Ancak 2026 yılına gelinmesine rağmen yolun hâlâ tamamlanamaması, verilen sözlerin yerine getirilmediği eleştirilerini beraberinde getirdi.
Milyarlık Proje, Bitmeyen Sorular
Şırnak Valiliği’nin yatırım verilerine göre, Cizre-Silopi Yolu için ayrılan toplam bütçe 2 milyar 55 milyon TL’yi buluyor. Buna rağmen projenin sürüncemede kalması, kamu kaynaklarının etkin kullanımı konusunda ciddi soru işaretleri doğurdu.
Milletvekili Aslan, önergesinde sadece gecikmeyi değil; denetim eksikliği, teknik hatalar ve olası kamu zararı ihtimalini de gündeme taşıdı.
Çökme ve Bozulmalar Tepki Çekti
Son dönemde özellikle yağış sonrası yolda oluşan çökme, çatlak ve su birikintileri kamuoyunda geniş yankı buldu. Yeni yapılan bazı bölümlerde bile deformasyonların görülmesi, “yol kalitesi” tartışmasını alevlendirdi.
Bölge halkı ve sürücüler, her geçen gün daha da kötüleşen yol şartları nedeniyle hem zaman kaybı hem de ekonomik zarar yaşadıklarını dile getiriyor.
13 Maddelik Kritik Soru Listesi
Nevroz Uysal Aslan’ın Bakanlığa yönelttiği soru önergesinde şu başlıklar öne çıktı:
- Cizre-Silopi-Habur bağlantı koridorunda hâlen yapımı, bakım-onarımı veya ikmal inşaatı devam eden işlerin tamamı nelerdir? Her bir işin adı, uzunluğu, sözleşme bedeli, yüklenici bilgisi, yer teslim tarihi, iş artışı olup olmadığı ve güncel fiziki gerçekleşme oranı nedir?
- Cizre-Silopi yoluna ilişkin yapım/onarım işinin ilk ihale tarihi nedir? Bu iş kapsamında bugüne kadar kaç ayrı ihale, ikmal ihalesi, revizyon, süre uzatımı ve keşif artışı yapılmıştır?
- Temmuz 2024’te “en yakın zamanda” yapılacağı belirtilen kalan 6,3 kilometrelik kesime ilişkin ikmal ihalesi gerçekleştirilmiş midir? Gerçekleştirilmiş ise ihale tarihi, sözleşme bedeli, yüklenici firma ve iş bitim tarihi nedir? Gerçekleştirilmemiş ise gerekçesi nedir?
- Şırnak Valiliği tarafından kamuoyuna daha önce yolun 2021’de tamamlanacağı yönünde yapılan açıklamaların gerçekleşmemesinin idari, teknik ve mali sebepleri nelerdir? Bu takvimin neden tutmadığına dair Bakanlığınız bünyesinde hazırlanmış bir değerlendirme raporu var mıdır?
- Söz konusu yolun gecikmesi nedeniyle bölgede meydana gelen trafik kazası, can kaybı, yaralanma, taşıma süresi uzaması ve lojistik maliyet artışına ilişkin Bakanlığınızın elinde veri bulunmakta mıdır? Bulunmakta ise söz konusu veriler nelerdir?
- Habur Sınır Kapısı’na erişim sağlayan bu hatta günlük ağır vasıta ve hafif araç geçiş sayıları Bakanlığınız ve bağlı kuruluşların kayıtlarına göre son 5 yılda nasıl seyretmiştir? Bu trafik yoğunluğuna rağmen yol standardının yetersiz kalmasının nedeni nedir?
- 2025 ve 2026’da yıllarında; yolun tamamlanamadığı, yağış sonrası çukur ve yüzey bozulmalarının oluştuğu, hatta yeni tamamlanan bazı kesimlerde çökme ve çatlaklar görüldüğü basına yansımıştır. Söz konusu basına yansıyan görüntülerdeki çökme ve bozulmalar hakkında hangi teknik kusurlar tespit edilmiştir?
- Tamamlandığı belirtilen ancak daha sonra tekrar bozulduğu veya onarıma alınan kesimlerde yüklenici firmalara kusur, gecikme veya ayıplı imalat nedeniyle herhangi bir cezai işlem, teminat iradı, hakediş kesintisi ya da yasaklama süreci uygulanmış mıdır?
- Yol yapımında kullanılan zemin etüdü, drenaj, dolgu, sanat yapıları ve üstyapı projeleri; yağış rejimi ve ağır taşıt yükü dikkate alınarak yeterli biçimde revize edilmiş midir? Özellikle sıkça şikâyet konusu olan çökme ve su birikmesi sorunlarına karşı hangi mühendislik önlemleri alınmıştır?
- Bu proje kapsamında şimdiye kadar merkezi bütçeden, yatırım programından ve varsa olağanüstü ödeneklerden toplam ne kadar harcama yapılmıştır? 2026 yılı içinde bu iş için ayrılan ödenek ne kadardır?
- Şırnak Valiliği’nin yatırım özetinde “Cizre Silopi Yolu” için görünen 2 milyar 55 milyon TL proje tutarı, hangi iş kalemlerini kapsamaktadır? Bu tutarın ne kadarı harcanmış ne kadarı henüz kullanılmamıştır?
- Yolun gecikmesi nedeniyle Habur hattındaki dış ticaret, ihracat taşımacılığı ve bölge esnafı üzerinde oluşan ekonomik etkinin ölçülmesine yönelik bir etki analizi yapılmış mıdır? Yapılmış ise sonuçları nelerdir?
- Cizre-Silopi yolunun tamamının güvenli, sürekli ve kalıcı biçimde hizmete alınacağı kesin tarih nedir? Bakanlığınız bu tarih için kamuoyu önünde bağlayıcı bir iş programı açıklayacak mıdır?
Bölge Ekonomisi de Etkileniyor
Habur Sınır Kapısı’na uzanan bu hattaki aksaklıklar, sadece ulaşımı değil dış ticareti de olumsuz etkiliyor. Günlük binlerce aracın geçtiği güzergâhta yaşanan sorunlar, ihracat taşımacılığı ve lojistik maliyetlerini artırarak bölge ekonomisine darbe vuruyor.
Gözler Bakanlıkta
Tüm bu gelişmelerin ardından gözler şimdi Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan gelecek yanıtlara çevrildi. Bölge halkı, yıllardır süren bu sorunun artık kalıcı şekilde çözülmesini ve yolun güvenli biçimde hizmete açılacağı net bir tarihin açıklanmasını bekliyor.
Cizre-Silopi yolu için verilen sözlerin ne zaman tutulacağı ise merak konusu olmaya devam ediyor.