Yurt genelinde hava sıcaklıklarının hissedilir derecede düşmesiyle birlikte milyonlarca konutta bireysel kombiler, toplu konut sitelerinde ise merkezi ısıtma kazanları yakılmaya başlandı. Ancak bu kış sezonunda hane bütçelerini, nisan ayında yürürlüğe giren ve illere göre farklı aylık tüketim kotaları getiren "kademeli doğal gaz tarifesi" doğrudan şekillendirecek.
Uygulama kapsamında her il için aylık bazda ayrı tüketim sınırları belirlenirken, güncel kotalar BOTAŞ ve yerel doğal gaz dağıtım şirketlerinin internet siteleri üzerinden ilan ediliyor. Sisteme göre konut abonelerinin tüketimleri Kademe-1 ve Kademe-2 olmak üzere iki ayrı kategoriye ayrılıyor ve her kademe için derin fiyat farkları içeren farklı tarifeler uygulanıyor.
BOTAŞ TOPTAN FİYATLARINDA YÜZDE 70’E YAKIN FİYAT UÇURUMU
Sistemin temelini oluşturan BOTAŞ toptan satış tarifelerinde kademeler arasındaki maliyet makası resmi verilere şöyle yansıyor:
Kademe-1 Satış Fiyatı: Her 1.000 metreküp gaz için 10 bin 625 TL,
Kademe-2 Satış Fiyatı: Belirlenen tüketim kotası aşıldığında her 1.000 metreküp gaz için 18 bin TL olarak faturalandırılıyor.
Bu baz fiyatlara; Katma Değer Vergisi (KDV), Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ile dağıtım şirketlerinin tahsil ettiği Sistem Kullanım Bedeli (SKB) eklendiğinde, tüketiciye yansıyan birim maliyet çarpıcı bir boyuta ulaşıyor.
BAŞKENT ANKARA ÖRNEĞİ: KADEME-1’DE 17,35 TL, KADEME-2’DE 26,20 TL
Vergiler ve sistem kullanım bedeli dâhil edildiğinde abonelerin sayaçtan tükettiği her metreküp gaz için ödeyeceği nihai tutarlar netleşti.
Başkent Ankara’daki güncel tarife verilerine göre;
İl için belirlenen aylık kotanın altında kalan Kademe-1 konut aboneleri metreküp başına 17,35 TL ödüyor.
Aylık kotayı aşarak üst basamağa geçen Kademe-2 aboneleri ise metreküp başına 26,20 TL ile karşılaşıyor.
Yetkililer, diğer illerde de coğrafi koşullar ve dağıtım maliyetlerine bağlı olarak Ankara’daki rakamlara çok yakın birim fiyatların geçerli olacağını kaydediyor.
"YÜZDE 12 DENİLDİ ANCAK SERT KIŞTA ETKİLENEN ABONE SAYISI KATLANACAK"
Kademeli tarife uygulamasına geçilirken, toplam konut abonelerinin yalnızca yaklaşık yüzde 12’sinin üst kademeden etkileneceği açıklanmıştı.
Ancak enerji uzmanları ve sektör temsilcileri, özellikle kış mevsiminin en sert geçtiği aralık, ocak ve şubat aylarında dondurucu soğuklar nedeniyle tüketimin tavan yapacağını; bu durumun başlangıçta öngörülen yüzde 12’lik dilimin çok daha üzerinde aboneyi Kademe-2’nin yüksek fatura kapanına sokabileceğini vurguluyor.
GÖKHAN YARDIM: "TÜKETİMİ GÜNLÜK VE HAFTALIK ÖLÇÜN, YOKSA FATURA YÜZDE 50 KABARACAK"
Sistemin işleyişine ve tüketiciye getireceği yüke ilişkin ANKA Haber Ajansı’na konuşan eski BOTAŞ Genel Müdürü Gökhan Yardım, fatura şoku yaşamamak için erken önlem alınması gerektiğinin altını çizdi.
Tüketimlerin anlık takip edilmesini isteyen Yardım, şu uyarılarda bulundu:
"Vatandaşın ve apartman yöneticisinin günlük tüketim limitini takip etmesi çok önemli. Buna göre tüketimlerini aylık ve haftalık ölçsünler. Bu sınırı kesinlikle geçmesinler. Yoksa çok yüksek bir fatura ile karşı karşıya kalabilirler.
Tüketim limiti aşılıyorsa hemen ısınma alışkanlığı değiştirilmeli ve ev sıcaklığı bir iki derece düşürülmeli. Bazı günler çok az tüketim varsa o ay o kadar daha fazla gaz tüketilebilir. Önemli olan ay sonundaki genel dengedir.
Kademe-1’de devletin sağladığı belli bir sübvansiyon var. Kademe-2’de de sübvansiyon söz konusu ancak son derece sınırlı. Bu durum doğal olarak doğrudan faturaya yansıyacak. Ankara örneğinde olduğu gibi birim fiyatta derin bir uçurum var; Kademe-2’ye geçen abonenin faturası Kademe-1’e göre en az yüzde 50 kabaracaktır."
APARTMAN YÖNETİCİLERİNE 'KAZAN' SORUMLULUĞU
Kademeli tarife sistemi yalnızca bireysel kombi kullanıcılarını değil, merkezi sistemle ısınan siteleri ve apartmanları da doğrudan ilgilendiriyor.
Merkezi ısıtmalı binalarda toplam sarfiyat tek ana sayaç üzerinden ölçüldüğü için, apartman ve site yöneticilerinin kazan sıcaklıklarını hava koşullarına göre dinamik ayarlaması ve binanın aylık tüketim kotasını aşmaması gerekiyor. Kotanın aşılması durumunda binadaki tüm bağımsız bölümler doğrudan Kademe-2 üzerinden faturalandırılarak yüksek ısınma aidatlarıyla karşı karşıya kalacak.