Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından gözler bu kez 1999 sonrası sigorta girişi bulunan çalışanların taleplerine çevrildi. Emeklilikte Adalet Derneği, kademeli emeklilik konusunda siyasi parti temsilcileriyle görüşmeler gerçekleştirerek taleplerini aktarıyor.
Dernek tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında farklı sigorta başlangıç tarihlerine göre kademeli yaş ve prim sistemi uygulanması talep ediliyor. Ancak kademeli emeklilik konusunda henüz Meclis'e sunulmuş veya yasalaşmış resmi bir düzenleme bulunmuyor.
Emeklilik şartları sigorta başlangıcına göre değişiyor
Mevcut uygulamada 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta girişi bulunanlar EYT kapsamında değerlendiriliyor. Bu grupta yaş şartı kaldırılırken kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıllık sigortalılık süresi ile işe giriş tarihine göre 5 bin ila 5 bin 975 gün arasında değişen prim şartı uygulanıyor.
Yaş ve prim koşullarını farklı nedenlerle tamamlayamayanlar açısından ise belirli şartlarla 15 yıl sigortalılık ve 3 bin 600 gün prim üzerinden kısmi emeklilik imkanı bulunuyor.
9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olan kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı uygulanıyor. Bu kapsamda 7 bin prim günü veya 25 yıllık sigortalılık süresi ve en az 4 bin 500 prim günü seçenekleri bulunuyor.
1 Mayıs 2008 ve sonrasında sigorta başlangıcı bulunanlar ise kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşından başlayan ve kademeli biçimde 65'e kadar yükselen yaş şartlarına tabi tutuluyor. Bu grupta temel prim şartı ise 7 bin 200 gün olarak uygulanıyor.
Bir günlük fark yıllara yayılan emeklilik farkına neden oluyor
Kademeli emeklilik tartışmasının temelinde, 8 Eylül 1999 ile 9 Eylül 1999 arasında sigorta başlangıcı bulunan kişiler arasındaki emeklilik şartları farkı yer alıyor.
Emeklilikte Adalet Derneği, yalnızca bir günlük sigorta başlangıcı farkının bazı çalışanlar açısından emeklilik tarihini 17 ila 20 yıl ileriye taşıyabildiğini savunuyor. Dernek, bu durumun çalışma hayatında adalet duygusunu zedelediğini belirterek kademeli bir geçiş sistemi oluşturulmasını talep ediyor.
Derneğin talep ettiği yaş ve prim sistemi
Emeklilikte Adalet Derneği'nin önerisinde, sigorta başlangıç tarihine göre yaş ve prim şartlarının kademeli olarak artırılması öngörülüyor.
Buna göre;
- 1999-2000 girişliler: Kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaş ve 6 bin 400 prim günü,
- 2001 girişliler: Kadınlarda 44, erkeklerde 46 yaş ve 6 bin 475 prim günü,
- 2002 girişliler: Kadınlarda 45, erkeklerde 47 yaş ve 6 bin 550 prim günü,
- 2003 girişliler: Kadınlarda 46, erkeklerde 48 yaş ve 6 bin 625 prim günü,
- 2004 girişliler: Kadınlarda 47, erkeklerde 49 yaş ve 6 bin 700 prim günü,
- 2005 girişliler: Kadınlarda 48, erkeklerde 50 yaş ve 6 bin 775 prim günü,
- 2006 girişliler: Kadınlarda 49, erkeklerde 51 yaş ve 6 bin 850 prim günü,
- 2007 girişliler: Kadınlarda 50, erkeklerde 52 yaş ve 6 bin 925 prim günü,
- 2008 girişliler: Kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaş ve 7 bin prim günü
şartlarının uygulanması talep ediliyor.
Kademeli emeklilik yasalaştı mı?
Kademeli emeklilik konusunda henüz kesinleşmiş bir yasa bulunmuyor. Emeklilikte Adalet Derneği'nin siyasi temasları ve talepleri devam ederken, hükümet tarafından açıklanmış yürürlüğe girmiş bir kademeli emeklilik düzenlemesi mevcut değil.
Bu nedenle 1999 sonrası sigorta girişi bulunan vatandaşların emeklilik şartları, yeni bir yasal düzenleme yapılmadığı sürece mevcut mevzuata göre uygulanmaya devam edecek.