Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ekim ayı Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısının ardından faiz kararını açıkladı.
Merkez Bankası, bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını (politika faizi) 100 baz puan indirerek yüzde 36’ya çekti. Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40’tan yüzde 39’a, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 35,5’ten yüzde 34,5’e indirdi.
OCAK AYINDAN BU YANA İLK FAİZ İNDİRİMİ
Eylül ayındaki son PPK toplantısında politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutan TCMB, bu adımıyla birlikte ocak ayından bu yana ilk kez faiz indirimine gitmiş oldu.
Merkez Bankası tarafından yayımlanan karar metninde enflasyon görünümü, iç talep ve küresel risklere ilişkin şu değerlendirmelere yer verildi:
ENFLASYONUN ANA EĞİLİMİ VE İÇ TALEP: Aylık dalgalanmalara karşın son dönemdeki enflasyon verileri ile öncü göstergelerin ana eğilimdeki gerilemeyi doğruladığı ifade edildi. İktisadi faaliyete ilişkin göstergelerin ve arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı kalmasının, iç talepteki zayıf seyrin sürdüğüne işaret ettiği belirtildi.
JEOPOLİTİK RİSKLER VE ENERJİ FİYATLARI: Canlılığını koruyan jeopolitik gerilimler nedeniyle yüksek seyreden enerji fiyatlarının enflasyon görünümü üzerinde yukarı yönlü risk oluşturmaya devam ettiği vurgulandı. Jeopolitik gelişmelerin maliyet, iktisadi faaliyet ve beklentiler üzerindeki etkilerinin yakından izlendiği kaydedildi.
SIKI DURUŞ VE İHTİYATLI YAKLAŞIM MESAJI
Kurul, fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşunun; talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendireceğini bildirdi.
ADIMLARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE ZAMANLAMASI: Gelecek dönemde atılacak adımların; enflasyon gerçekleşmeleri, ana eğilim ve beklentiler göz önünde bulundurularak ara hedeflerle uyumlu bir şekilde belirleneceği aktarıldı. Adımların büyüklüğü ve zamanlamasının enflasyon odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla ele alınacağı vurgulandı.
SIKILAŞTIRMA UYARISI: Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma yaşanması halinde para politikası duruşunun sıkılaştırılacağı ifade edilirken, enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşun korunduğu kaydedildi.
MAKROİHTİYATİ TEDBİRLER VE LİKİDİTE YÖNETİMİ
Kredi ve mevzuat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler yaşanması durumunda parasal aktarım mekanizmasının ilave makroihtiyati adımlarla destekleneceği açıklandı. Ayrıca likidite koşullarının yakından takip edileceği ve likidite yönetimi araçlarının etkili şekilde kullanılmaya devam edeceği belirtildi.
TCMB, kararlarını orta vadede yüzde 5 enflasyon hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde; öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede almaya devam edeceğini yineledi.
Merkez Bankası tarafından yayımlanan karar metninde şu ifadelere yer verildi:
"Para Politikası Kurulu (Kurul), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 37’den yüzde 36’ya indirilmesine karar vermiştir. Kurul ayrıca, Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40’tan yüzde 39’a, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 35,5’ten yüzde 34,5’e indirmiştir.
Aylık dalgalanmalara karşın, son dönem enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergeler ana eğilimdeki gerilemeyi teyit etmektedir. İktisadi faaliyete ilişkin veriler ve arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı kalması, iç talepteki zayıf seyrin devam ettiğini göstermektedir. Diğer taraftan, canlılığını koruyan jeopolitik gerilimler neticesinde yüksek seyreden enerji fiyatlarının enflasyon görünümü üzerinde oluşturduğu yukarı yönlü riskler sürmektedir. Jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı, iktisadi faaliyet ve beklenti kanalı üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir.
Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir. Kurul politika faizine ilişkin atılacak adımları; enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyecektir. Adımların büyüklüğü ve zamanlaması enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla belirlenecektir. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kurul enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır.
Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizması ilave makroihtiyati adımlarla desteklenecektir. Likidite koşulları yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçları etkili şekilde kullanılmaya devam edilecektir.
Kurul, politika kararlarını enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyecektir. Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alacaktır."
PİYASA BEKLENTİLERİ İNDİRİM YÖNÜNDEYDİ
Merkez Bankası'nın faiz kararı öncesinde piyasaların ve ekonomistlerin ağırlıklı beklentisi 100 baz puanlık bir indirim yapılacağı yönündeydi.
AA FİNANS BEKLENTİ ANKETİ: 22 Ekim Perşembe günkü PPK toplantısına yönelik 20 ekonomistin katılımıyla düzenlenen ankette, katılımcıların 19’u faizin 100 baz puan, 1’i ise 200 baz puan indirileceğini öngörmüştü. Ekonomistlerin Ekim ayı PPK kararı beklenti medyanı yüzde 36, yıl sonu politika faizi beklenti medyanı ise yüzde 35 olarak belirlenmişti.
BLOOMBERG HT ANKETİ: Ankete katılan 17 uzmanın 15'i bu ay 100 baz puanlık indirim yapılacağını tahmin etmişti.
YABANCI BANKALARIN DEĞERLENDİRMELERİ VE TAHMİNLERİ
Küresel finans kuruluşları da TCMB’nin Ekim ayı toplantısına ilişkin farklı değerlendirmelerde bulunmuştu:
JPMORGAN: 20 Ekim’de yayımladığı analizde, Türkiye'deki iç siyasi gelişmelerin enflasyon ve faiz görünümüne yönelik riskleri artırdığına dikkat çekerek faiz indirimi beklentisini aşağı çekti. Banka, politika faizinin 150 baz puan yerine 100 baz puan düşürüleceğini öngörürken, siyasi gelişmelerin fiyat baskıları ve faiz oranları üzerinde yukarı yönlü risk oluşturmayı sürdürdüğünü vurguladı.
GOLDMAN SACHS: 7 Ekim tarihli analizinde, Merkez Bankası’nın faiz indirimlerine başlaması için gerekli koşulların henüz oluşmadığını belirterek faizin sabit bırakılacağını öngörmüştü.
SOCİETE GENERALE: 20 Ekim tarihli değerlendirmesinde, enflasyon beklentilerinin yüksek seyretmesi nedeniyle Merkez Bankası’nın Ekim toplantısında temkinli davranacağını ve faiz oranını değiştirmeyip sabit tutacağını tahmin etmişti.
ORTA VADELİ PROGRAM (OVP) HEDEFLERİ
Öte yandan, 2027-2029 yıllarını kapsayan Orta Vadeli Program (OVP) 6 Eylül tarihinde kamuoyuna açıklanmıştı. Yeni OVP kapsamında pek çok hedef bir yıl öncesine kıyasla yeniden düzenlenirken, enflasyon beklentisi yukarı yönlü revize edilmiş ve enflasyonda tek haneli seviyelere ulaşma hedefinin tarihi iki yıl ertelemişti.