Mardin Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, Şırnak’ın İdil ilçesine bağlı Kaşıkçı köyünde yürütülen incelemeler sonucunda önemli bir karar aldı. Köyde, daha önce herhangi bir sit alanı içerisinde bulunmadığı belirtilen ve uzmanlar tarafından tespit edilen yerleşim alanının, korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı niteliği taşıdığı değerlendirildi.
Kurulun 24 Temmuz 2026 tarihli kararı kapsamında, Kaşıkçı köyünde özel mülkiyete ait 129 ada 66, 68, 74, 75, 76 ve 77 parseller ile tüzel kişiliğe ait 129 ada 67 parselde bulunan “Kaşıkçı Köy Yerleşimi”, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümleri doğrultusunda 1’inci derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edildi.
Kararda, alanın sınırlarının kurul tarafından hazırlanan krokiye göre belirlendiği, sit fişinin de uygun bulunduğu belirtildi. Ayrıca söz konusu parsellerin tapu kayıtlarının beyanlar hanesine alanın arkeolojik sit statüsünü belirten şerhlerin konulmasına karar verildi.
Yapılaşmaya izin verilmeyecek
Kurul tarafından belirlenen koruma ve kullanma şartlarına göre, Kaşıkçı Köy Yerleşimi 1’inci derece arkeolojik sit alanında korumaya yönelik bilimsel çalışmalar dışında herhangi bir yapılaşmaya izin verilmeyecek.
Alanın imar planlarında aynen korunacak sit alanı olarak değerlendirilmesi ve bilimsel çalışmalar dışında kazı yapılmaması kararlaştırıldı. Kamu kurumları tarafından zorunlu altyapı uygulamalarının yapılmasının gerekli olması halinde ise konu, ilgili kurumların görüşleri ve Koruma Bölge Kurulu değerlendirmesi doğrultusunda ele alınacak.
Mevcut tarımsal faaliyetlerin, sit alanının korunmasına yönelik kurallara uygun görülmesi halinde sürdürülebileceği belirtilirken, yeni tarımsal alan açılması ve alanın doğal yapısına zarar verebilecek uygulamalara da sınırlama getirildi.
Hafriyat ve malzeme dökümüne yasak
Kararda ayrıca sit alanında taş, toprak, kireç, tuğla, kum ve benzeri malzemelerin çıkarılmasına yönelik ocak açılmasına izin verilmeyeceği, alanın herhangi bir şekilde toprak veya hafriyat döküm alanı olarak kullanılamayacağı belirtildi.
Arkeolojik sit alanı içerisinde bulunan ören yerlerinde gezi yolu, meydan düzenlemesi, açık sergi alanı, WC, gişe ve bekçi kulübesi gibi düzenlemelerin ise Koruma Bölge Kurulu'nun izni alınarak yapılabileceği kaydedildi.
Alan içerisinde mevcut ve halen kullanılan umuma açık mezarlıklarda defin işlemlerinin sürdürülebileceği, ancak taşınmaz kültür varlıklarının mahiyetine zarar vermeyecek şekilde gerekli düzenlemelerin yapılabileceği ifade edildi.
Kurul, alınan karar doğrultusunda Kaşıkçı Köy Yerleşimi'ne ilişkin 9 maddelik koruma ve kullanma şartlarını belirleyerek uygulanmak üzere ilgili kurumlara bildirilmesine karar verdi.