Şırnak’ta son dönemde peş peşe yaşanan sel ve heyelan felaketleri, bölgedeki birçok yerleşim yerinde büyük yıkıma yol açtı. Özellikle Taşdelen ve Ballı köylerinde etkisini ağır şekilde hissettiren afetler sonrası, vatandaşların evleri, tarım alanları ve yaşam alanları ciddi zarar gördü. Ortaya çıkan tablo, sadece doğal afetle sınırlı kalmayıp ihmaller zincirini de gündeme taşıdı.
Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki İrmez, yaşanan felaketin tüm yönleriyle araştırılması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na kapsamlı bir soru önergesi sundu. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi tarafından yazılı olarak yanıtlanması talep edilen önerge, bölgedeki afetin perde arkasına ışık tutmayı hedefliyor.
“Felaketin Sebebi Sadece Doğa Değil”
Bölgede yapılan incelemelerde, yaşanan yıkımın yalnızca yoğun yağış ve doğal etkenlerle açıklanamayacağı vurgulandı. Uzun yıllardır devam eden çevresel tahribat, denetimsizlik ve altyapı eksikliklerinin bu felaketin boyutunu büyüttüğü ifade ediliyor. Özellikle kontrolsüz maden faaliyetleri, ormanlık alanların tahrip edilmesi, dere ıslah çalışmalarının yetersiz kalması ve güvenlik barajlarının su akışına etkisi dikkat çeken başlıklar arasında yer aldı.
Valiliğe Kritik Çağrı: Hasar Tespitleri Hızlandırılsın
Yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi için kamu kurumlarının hızlı harekete geçmesi gerektiğine dikkat çekildi. Şırnak Valiliği’nin hasar tespit çalışmalarını bir an önce tamamlaması ve zarar gören vatandaşların kayıplarının eksiksiz karşılanması gerektiği vurgulandı.
TBMM Gündemindeki 11 Kritik Soru
Milletvekili İrmez’in önergesinde şu önemli sorulara yanıt aranıyor:
Bu bağlamda;
- Şırnak ilinde meydana gelen sel ve heyelanlardan etkilenen köy ve yerleşim yerlerinin sayısı kaçtır? Bu afetlerden etkilenen yurttaş sayısı ve oluşan toplam hasar miktarı nedir?
- Taşdelen (Nêrweh) ve Ballı (Şîwêt) köylerinde meydana gelen yıkıma ilişkin olarak Şırnak Valiliği tarafından hazırlanmış resmi hasar tespit raporları bulunmakta mıdır? Varsa bu raporların sonuçları nelerdir?
- Söz konusu bölgelerde geçmiş yıllarda sel ve heyelan riskine karşı herhangi bir risk analizi yapılmış mıdır? Yapılmış ise hangi önlemler önerilmiş ve hangileri uygulanmıştır?
- Dere ıslahı, taşkın koruma ve altyapı güçlendirme çalışmaları ilgili kurumlarca yeterli düzeyde gerçekleştirilmiş midir? Bu çalışmaların planlama ve uygulama süreçlerinde Şırnak Valiliği’nin rolü nedir?
- Bölgede faaliyet gösteren maden ocakları ve diğer projelerin çevresel etkilerine ilişkin denetimler ne sıklıkla yapılmaktadır? Son beş yıl içinde bu faaliyetlere ilişkin herhangi bir yaptırım uygulanmış mıdır?
- Güvenlik barajlarının ve diğer altyapı projelerinin bölgedeki su akış rejimine etkileri konusunda bilimsel bir değerlendirme yapılmış mıdır? Yapılmış ise sonuçları nelerdir?
- Orman alanlarında yaşanan tahribat ve ağaç kesimlerinin sel ve heyelan riskine etkisine dair herhangi bir inceleme yürütülmüş müdür?
- Şırnak Valiliği’nin afet öncesi risk azaltma, afet anı müdahale ve afet sonrası iyileştirme süreçlerinde yürüttüğü çalışmalar nelerdir? Bu çalışmalar yeterli bulunmakta mıdır?
- Afetten etkilenen yurttaşların barınma, gıda, sağlık ve ekonomik kayıplarının karşılanmasına yönelik ne tür destekler sağlanmıştır? Bu desteklerin kapsamı ve süresi nedir?
- Taşdelen (Nêrweh) köyünün iki baraj arasında kalmasından kaynaklı risklere ilişkin herhangi bir yeniden yerleşim veya koruma planı bulunmakta mıdır?
- Benzer afetlerin tekrar yaşanmaması adına Şırnak Valiliği ve bağlı kurumların sorumluluk alanlarında hangi yeni önlemler alınacaktır?
Bölge Halkı Cevap Bekliyor
Şırnak’ta yaşanan bu afet, sadece bir doğa olayı olmanın ötesinde, ihmallerin ve yetersiz planlamanın sonuçlarını da gözler önüne serdi. Bölge halkı, hem zararlarının karşılanmasını hem de benzer felaketlerin tekrar yaşanmaması için kalıcı çözümler üretilmesini talep ediyor.
Gözler şimdi İçişleri Bakanlığı’ndan gelecek yanıtlara çevrilmiş durumda. Açıklanacak detayların, hem sorumluların belirlenmesi hem de gelecekte alınacak önlemler açısından kritik önem taşıdığı değerlendiriliyor.