TBMM'den Yükseköğretimde Kapsamlı Değişiklik: İşte Kabul Edilen Maddeler

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda yükseköğretim sisteminde kapsamlı değişiklikler öngören Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi üzerindeki görüşmeler devam ediyor. Yapılan oylamada teklifin ilk 13 maddesi kabul edilerek yasalaşma sürecinde ilk aşama tamamlandı.

Kabul edilen maddeler uyarınca akademik unvanların kazanılmasından disiplin soruşturmalarına, vakıf üniversitelerinin idari ve mali denetiminden öğrencilere tanınan sınav haklarına kadar bir dizi yeni düzenleme hayata geçirildi.

ÖĞRENCİLERE EK SINAV HAKLARI VE EMEKLİLİK DÜZENLEMESİ

Son Sınıf Öğrencilerine Ek Haklar: Azami öğrenim süresi sonunda mezun olabilmek için intörnlük eğitimi hariç son sınıfta bulunan öğrencilere, başarısız oldukları veya alamadıkları dersler için iki ek sınav veya tekrar hakkı verilecek. Teorik ve uygulamalı dersleri başarıyla tamamlayan ancak intörnlük/uygulamalı eğitim aşamasını bitiremeyen öğrencilere bu eğitimlerini tamamlama imkanı tanınacak. Ara sınıf öğrencilerine ise ek sınav hakkı verilmeyecek.

75 Yaşına Kadar Sözleşmeli Öğretim Üyeliği: Yaş haddini dolduran ve görevinde kalmasında fayda görülen öğretim üyeleri, yükseköğretim kurumunun görüşü ve YÖK kararıyla 75 yaşını geçmemek üzere 2'şer yıllık sürelerle sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek. Bu kadrodaki öğretim üyelerinin özlük hakları ve ödeme eşitlikleri korunacak.

Yurt Dışında Görevlendirme: Türk Cumhuriyetleri ve akraba topluluklarındaki üniversitelerden davet alan öğretim elemanlarına 3 yıla kadar (ikili anlaşmalı kurumlarda 5 yıla kadar) özlük hakları saklı kalmak kaydıyla aylıklı izin verilebilecek.

SAHTE VE ISMARLAMA AKADEMİK ÇALIŞMALARA AĞIR YAPTIRIMLAR

Akademik dürüstlüğü ihlal eden eylemlere ve usulsüz yükseköğretim faaliyetlerine yönelik yaptırımlar sertleştirildi:

Unvan İptali ve Meslekten Çıkarma: Kendi emeğine dayanmayan, ücretli veya ücretsiz olarak başkasına yazdırılan tez, makale veya projelerle diploma ya da akademik unvan alanların unvanları geri alınacak ve bu kişiler üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak.

Adli Para Cezaları: Bu tür yayın veya projeleri başkası adına yazan, üreten, aracılık eden veya bu yayınları kullanarak unvan/diploma alan kişilere 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Bu fiili meslek edinenler için adli para cezası 10 bin günden 20 bin güne kadar uygulanacak.

Yetkisiz Program ve Sahte Belge Cezaları: Mevzuata aykırı olarak Türkiye'de yükseköğretim kurumu veya programı açan ve işletenlere 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası öngörüldü. Sahte diploma veya sertifika düzenleyenler ise Türk Ceza Kanunu'nun "Resmi belgede sahtecilik" hükümlerine göre yargılanacak.

DİSİPLİN SORUŞTURMALARI VE VAKIF ÜNİVERSİTELERİ DÜZENLEMESİ

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda disiplin soruşturmalarında savunma hakkı yeniden yapılandırıldı. Soruşturulana iddialar açıkça bildirilerek en az 7 gün savunma süresi tanınacak ve savunma öncesinde soruşturma evrakını inceleme imkanı verilecek.

Vakıf üniversitelerine yönelik idari yaptırımlar kademeli hale getirildi. Mali yapısı eğitim faaliyetlerini sürdüremeyecek derecede bozulan vakıf üniversitelerinin faaliyet izni kaldırılarak, kamu kaynağı kullanılmaksızın garantör veya uygun görülen bir devlet üniversitesine devredilmesi hüküm altına alındı. Kendisine ait hastanesi bulunmayan vakıf tıp fakültelerine ise hastane devir veya inşaat süreçlerini tamamlamaları için 30 ay ek süre verildi.

YURT DIŞI KAMPÜSLER VE TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSLERİ (TTO)

Ortak TTO Kurulumu: Yükseköğretim kurumları ortak Teknoloji Transfer Ofisi kurabilecek. Ofisler, buluşların ticarileşmesi için şirket kurabilecek veya sermaye ortaklığı yapabilecek.

Yurt Dışı Kampüs Açılması: Devlet yükseköğretim kurumları, Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik birim ve program açabilecek; bu birimlerde görevlendirilecek personelin esasları belirlenecek.

TEKLİFTEN 1 MADDE ÇIKARILDI

Genel Kurul görüşmeleri sırasında verilen önergenin kabul edilmesiyle; araştırma ve uygulama hastanelerinde yabancı uyruklu kontenjanında uzmanlık eğitimi alanlara döner sermaye gelirinden pay verilmemesini öngören düzenleme tekliften çıkarıldı.

Teklifin ilk 13 maddesinin kabul edilmesinin ardından TBMM Başkanvekili Celal Adan, birleşimi ertesi gün toplanmak üzere kapattı.