Yıkıntılar Arasında Direnen Hafıza: Eylül İmuk’tan Mezopotamya’nın Binlerce Yıllık Tarihi

Şırnak İl Genel Meclis eşbaşkanı Eylül İmuk, siyasal çalışmalarının yanı sıra sanat tarihi alanındaki araştırma ve yazın çalışmalarını da sürdürüyor. Sanat tarihi uzmanı olan İmuk’un ilk kitabı Kara Memi ve Lale Estetiğinin ardından kaleme aldığı ikinci kitabı Yıkıntılar Arasında Yükselen Uygarlıklar: Mezopotamya, Aram Yayınları tarafından okurlarla buluşturuldu. Kitap, 26 Eylül–4 Ekim tarihleri arasında düzenlenecek Diyarbakır Kitap Fuarı’nda da yer alacak.

Yıkıntılar Arasında Yükselen Uygarlıklar: Mezopotamya, Mezopotamya’nın binlerce yıllık tarihini kronolojik bir bütünlük içerisinde ele alıyor. Kitap, prehistorik dönemlerde dünyanın ve insanın yaratılışına ilişkin anlatılarla başlayarak Sümerler, Akatlar, Babiller, Medler, Huriler ve Mezopotamya’da farklı dönemlerde yaşamış toplumlara uzanıyor; ardından Mervaniler, Artuklular ve bölgenin sonraki tarihsel süreçleri üzerinden günümüze kadar geliyor.

İmuk, çalışmasında yalnızca siyasi tarih ya da hükümdarlar üzerinden bir Mezopotamya anlatısı kurmak yerine, bu coğrafyada yaşayan toplumların inançlarını, ritüellerini, kuruluş hikâyelerini, savaşlarını, toplumsal örgütlenmelerini, komünal yaşam biçimlerini ve siyasal yapılarını birlikte ele alıyor. Böylece Mezopotamya’yı yalnızca yıkılmış kentler ve arkeolojik kalıntılar üzerinden değil, binlerce yıl boyunca yaşamını sürdüren toplumların hafızası, kültürü ve gündelik yaşamı üzerinden okumaya çalışıyor.

Kitabın dikkat çekici bölümlerinden biri ise sözlü kültürün güçlü taşıyıcılarından olan dengbêjlik geleneğine ayrılıyor. Dengbêjler aracılığıyla kuşaktan kuşağa aktarılan sözlü tarih, ezgiler ve toplumsal hafıza ele alınırken, Erivan Radyosu’nun Kürt kültürel hafızasının korunması ve yayılmasındaki yeri de ayrıca inceleniyor. Bu yönüyle eser, yazılı kaynakların yanı sıra sözlü kültürü de Mezopotamya tarihinin önemli bir tanığı olarak değerlendiriyor.

İmuk’un çalışması, Mezopotamya’nın kadim toplumlarından günümüze uzanan tarihsel sürekliliği; inanç, sanat, mimari, toplumsal yaşam ve kültürel hafıza ekseninde bir araya getiriyor. Yıkıntılar Arasında Yükselen Uygarlıklar: Mezopotamya, bu topraklarda yaşamış halkların bıraktığı izleri yalnızca geçmişin kalıntıları olarak değil, bugünün kültürel hafızasını oluşturan tarihsel miras olarak ele alıyor.

Eylül İmuk’un ikinci kitabı Yıkıntılar Arasında Yükselen Uygarlıklar: Mezopotamya, 26 Eylül–4 Ekim tarihleri arasında Diyarbakır Kitap Fuarı’nda okurlarla buluşacak.