Gabar’dan Milyarlarca Dolar Fışkırıyor, Şırnak Neden Hâlâ Türkiye’nin Son Sıralarında?

Şırnak Gabar’da petrol üretimi her geçen yıl artarken, yeni keşifler ve milyarlarca dolarlık ekonomik katkı açıklanıyor. Ancak Şırnak’ın Türkiye genelindeki gelişmişlik sıralaması, işsizlik, sağlık, eğitim, ulaşım ve sanayi yatırımlarına bakıldığında kentte çözüm bekleyen birçok sorun bulunuyor. Yıllardır tamamlanamayan yollar, yetersiz sanayi yatırımları ve istihdam beklentileri, petrol zenginliğinin Şırnak’a ne kadar yansıdığı sorusunu gündeme getiriyor.

Şırnak’ın Gabar Dağı’nda ilk büyük petrol keşfi 2021 yılında gerçekleştirildi. Şehit Esma Çevik sahasında başlayan üretim, sonraki yıllarda yeni kuyuların açılmasıyla büyüdü.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 9 Kasım 2026 tarihinde yaptığı açıklamada Gabar’ın petrolün başkenti haline geldiğini belirterek Gaziler ve Çardaklı sahalarında 135 milyon varillik yerinde petrol potansiyeli bulunduğunu açıkladı.

Gabar’da 184 kuyuda günlük 84 bin varil üretime ulaşıldığını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, günlük 120 bin varillik üretimin bugünkü ekonomik karşılığının yıllık 4,4 milyar dolar olduğunu ifade etti.

Türkiye ekonomisi açısından büyük önem taşıyan petrol üretimi, Şırnaklı vatandaşlar açısından ise farklı bir soruyu beraberinde getiriyor: Gabar’dan çıkarılan petrol Şırnak’a ne kazandırdı?

ŞIRNAK TÜRKİYE’NİN GELİŞMİŞLİK SIRALAMASINDA 78’İNCİ SIRADA

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının İl SEGE-2025 araştırmasına göre Şırnak, sosyoekonomik gelişmişlik bakımından 81 il arasında 78’inci sırada yer aldı.

Eğitimde 78’inci, sağlıkta 80’inci, istihdamda 74’üncü ve yaşam kalitesinde 73’üncü sırada bulunan Şırnak, birçok önemli göstergede Türkiye’nin son sıralarında yer aldı.

ŞIRNAK’TAKİ İŞSİZLİK TÜRKİYE ORTALAMASININ ÜZERİNDE

2025 yılı verilerine göre Şırnak’ın nüfusu 573 bin 666 olarak açıklanırken kent, nüfus bakımından 81 il arasında 39’uncu sırada bulunuyor.

Şırnak’ın önemli sorunlarından biri de istihdam. 2025 yılı verilerine göre kentte işsizlik oranı yüzde 9,9 olarak gerçekleşirken Türkiye ortalaması yüzde 8,3 oldu. İşgücüne katılım oranı Şırnak’ta yüzde 42,4, Türkiye genelinde ise yüzde 53,5 olarak kaydedildi. İstihdam oranında da Şırnak yüzde 38,2 ile Türkiye ortalaması olan yüzde 49’un gerisinde kaldı.

Genç nüfusun yoğun olduğu kentte iş imkânlarının artırılması beklenirken özel sektör yatırımlarının yetersizliği önemli bir sorun olarak öne çıkıyor.

PETROLÜN BAŞKENTİNDE HANGİ FABRİKALAR VAR?

Gabar’da petrol üretimi artarken Şırnak’ta sanayi yatırımları ve fabrikaların oluşturduğu istihdam da tartışma konusu. Şırnak genelinde hangi fabrika var ne kadar işçi istihdam ediyor sorusuna verilecek akla gelen bir cevap dahi bulunmuyor.

Şırnak’ta sanayi siciline kayıtlı daha fazla işletme bulunmasına rağmen büyük ölçekli ve yüksek sayıda kişiye istihdam sağlayan üretim tesisleri de bulunmuyor.

ŞIRNAK-VAN YOLU 13 YILDIR TAMAMLANMAYI BEKLİYOR

Şırnak’ın ulaşım sorunları da yıllardır gündemde. Şırnak-Van karayolu projesinde çalışmalar 2013 yılında başladı. Aradan geçen yıllara rağmen projenin tamamlanamaması vatandaşların tepkisine neden oluyor. Cizre-Silopi yolu da uzun süredir tamamlanmayı bekleyen projeler arasında.

Habur Sınır Kapısı’na ulaşımı sağlayan ve uluslararası ticaret açısından büyük önem taşıyan güzergâhtaki çalışmaların yıllardır devam etmesi, bölgenin ulaşım yatırımlarındaki eksiklikleri yeniden gündeme getiriyor.

ŞIRNAK SAĞLIKTA TÜRKİYE’NİN SON SIRALARINDA

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yayımladığı en güncel İl SEGE raporuna göre Şırnak, sağlık göstergeleri bakımından 81 il arasında 80. Sırada yer aldı. Kentte hastane yatak kapasitesinin yetersiz olması, uzman hekim eksikliği ve sağlık hizmetlerinde kullanılan donanım ile tedavi imkânlarının sınırlı kalması, vatandaşların sağlık hizmetlerine erişimini zorlaştırıyor.

KAMU KURUMLARI VE HİZMET BİNALARI DA GÜNDEMDE

Şırnak’ta kamu yatırımları ve hizmet binaları da sorgulanması gereken konular arasında bulunuyor. Bazı kamu kurumlarının kiralık binalarda hizmet vermesi, kamu kaynaklarının kullanımını gündeme getiriyor. Kurumların yıllık kira giderleri, yeni hizmet binaları için yapılan yatırımlar ve mevcut bina ihtiyacı konusunda kamuoyunun bilgilendirilmesi bekleniyor.

TPAO İSTİHDAMINDA ŞIRNAKLILARIN PAYI NE KADAR?

Gabar’daki petrol üretiminin kentte oluşturması beklenen en önemli katkılardan biri de istihdam. Ancak TPAO’nun personel alımlarında Şırnaklıların ne kadar yer aldığı, çalışanların kaçının kentte ikamet ettiği ve işe alımlarda hangi kriterlerin uygulandığı merak ediliyor. Özellikle personel alımlarında şeffaflık, mülakat süreçleri ve yerel istihdam oranları konusunda kamuoyunun bilgilendirilmesi önem taşıyor.

GABAR’IN PETROLÜ ŞIRNAK’IN KALKINMASINA NE ZAMAN YANSIYACAK?

Şırnak; petrol, madencilik, sınır ticareti, tarım ve hayvancılık gibi önemli ekonomik kaynaklara sahip. Buna rağmen kentin sosyoekonomik gelişmişlik sıralamasında 78’inci sırada bulunması, eğitim ve sağlık göstergelerinin geride kalması, işsizlik oranının Türkiye ortalamasını aşması ve ulaşım projelerinin yıllardır tamamlanamaması dikkat çekiyor.

Gabar’da yeni petrol keşifleri yapılması, üretimin artırılması ve milyarlarca dolarlık ekonomik katkı açıklanması elbette önemli. Ancak Şırnaklı vatandaşların beklentisi, bu zenginliğin yalnızca üretim rakamlarında kalmaması.

Kentte yeni fabrikaların kurulması, gençlere iş imkânı sağlanması, yolların tamamlanması, hastanelerin güçlendirilmesi ve kamu yatırımlarının artırılması bekleniyor.

Şırnaklıların yanıtını beklediği soru ise değişmiyor:

Gabar’dan milyarlarca dolarlık petrol çıkarılıyor. Peki bu zenginliğin Şırnak’a ve Şırnaklı vatandaşlara geri dönüşü ne zaman olacak?