Milletvekili Uysal Aslan, Cezaevlerinde Kürtçe Kitap Ve İç Posta Uygulamalarını TBMM’ye Taşıdı

DEM Parti Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, ceza infaz kurumlarında Kürtçe yayınlara yönelik uygulamalar ve mahpusların haberleşme haklarıyla ilgili yaşanan sorunları Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Aslan, Kocaeli 2 No’lu F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumu’nda yaşanan bir kitap teslimi sürecinin, dil temelli uygulamaların yol açtığı tartışmaları görünür kıldığını ifade etti.

Milletvekili Aslan’ın aktardığı bilgilere göre, söz konusu cezaevinde bulunan Mahmut Aba’ya posta yoluyla gönderilen Kürtçe bir kitap, cezaevi idaresi tarafından teslim edilmedi. Eğitim Kurulu Başkanlığı, kitabı “sakıncalı” bularak alıkoydu. İdare, incelemenin “teknolojik imkânlar kullanılarak” yapıldığını belirtirken, bu incelemenin hangi yöntemle ve hangi yeterlilikle gerçekleştirildiğine dair ayrıntılara karar metninde yer verilmedi.

Bu karara yapılan itiraz üzerine Kocaeli 2. İnfaz Hâkimliği dosyayı değerlendirdi. Hâkimlik, denetimin hangi usulle yapıldığının anlaşılamadığını, yabancı dildeki yayınların Türkçeye çevrilmeden sağlıklı bir incelemeye tabi tutulamayacağını belirterek idarenin kararını iptal etti. Kararda, tercüme masraflarının hesaplanarak mahpusa bildirilmesi ve bu sürecin usule uygun şekilde yürütülmesi gerektiği vurgulandı.

Nevroz Uysal Aslan, bu gerekçenin önemli bir tartışmaya işaret ettiğini belirterek, yayınlara erişimin tercüme masrafları gibi maddi unsurlara bağlanmasının bilgiye ve kültüre erişim hakkını zorlaştırdığını dile getirdi. Aslan, konunun yalnızca idari bir işlem olarak değil, eşitlik ve ayrımcılık yasağı çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Milletvekili Aslan ayrıca, cezaevlerinde haberleşme alanında da yeni uygulamaların gündeme geldiğine dair kendilerine bilgi ulaştığını aktardı. Buna göre bazı F Tipi cezaevlerinde iç postada pul zorunluluğu getirildiği, aynı haneye yönelik birden fazla mektubun tek zarf içinde gönderilmesine izin verilmediği yönünde uygulamalar bulunduğu ifade ediliyor. Bu düzenlemelerin mahpuslar açısından ek mali yük oluşturduğu belirtiliyor.

Yaşanan gelişmeler üzerine Aslan, TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Ayrımcılığın Önlenmesi Alt Komisyonu’na başvuruda bulunduklarını açıkladı. Başvuruda, ceza infaz kurumlarında dil temelli ayrımcılık iddialarının incelenmesi, Kürtçe yayınlara ve haberleşmeye ilişkin uygulamaların eşitlik ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesi talep edildi.

Öte yandan Aslan, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na yazılı soru önergesi sundu. Önergede; cezaevlerinde kullanılan inceleme yöntemleri, tercüme uygulamalarının hukuki dayanakları, iç posta ve haberleşmeye ilişkin yeni düzenlemelerin kapsamı ile son yıllarda bu konularda yapılan şikâyetlerin sayısına ilişkin ayrıntılı sorular yer aldı.

Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, ceza infaz kurumlarında uygulamaların açık, şeffaf ve denetlenebilir standartlara kavuşturulmasının önemine dikkat çekerek, sürecin takipçisi olmaya devam edeceklerini belirtti.

İşte Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’a yöneltilen sorular;

Eğitim Kurulu kararlarında geçen “teknoloji imkanlarından yararlanılarak inceleme” ifadesi somut olarak neyi ifade etmektedir? Kullanılan teknoloji/yöntem nedir (otomatik tercüme, anahtar kelime taraması, metin analiz yazılımı vb.)?
Bu “teknolojiyle inceleme” işlemi kim(ler) tarafından yapılmaktadır? İncelemeyi yapan personelin Kürtçe yeterliliği nasıl belgelendirilmektedir?
“Teknolojiyle inceleme” sonucunda elde edilen çıktıların doğruluğu ve bağlam uygunluğu nasıl denetlenmektedir? Hatalı/eksik çeviri veya bağlam koparması riskine karşı hangi güvence mekanizmaları işletilmektedir?
İdarenin, Kürtçe metni anlaşılır ve karar kurmaya elverişli sayarak ağır isnatlarla yasaklama yapmasına rağmen, Kocaeli 2. İnfaz Hakimliği’nin “denetimin nasıl yapıldığının anlaşılamadığı” ve incelemenin usule uygun olmadığı tespitini dikkate aldığınızda; Bakanlığınız bu uygulamayı hukuk güvenliği ve yargısal denetim bakımından nasıl değerlendirmektedir?
Yabancı dilde kitapların denetime elverişli hale gelmesi için Türkçeye çevrilmesi gerektiğine ilişkin Bakanlığınızın genelge/talimatı var mıdır? Varsa tarih-sayı bilgisi nedir?
Tercüme masraflarının hükümlüye yüklenmesinin hukuki dayanağı nedir? Ödeme gücü olmayan mahpuslar bakımından bu durumun yayına erişimi fiilen engelleyeceği açıktır; Bakanlığınız bu sonucu eşitlik ve ayrımcılık yasağı bakımından nasıl değerlendirmektedir?
“Tüm kitabın tercümesine gerek yok, özet rapor yeter” anlayışı cezaevlerinde fiilen uygulanmakta mıdır? Bu yaklaşım hangi düzenlemeye dayanmaktadır? Metnin bütünlüğü görülmeden “sakınca” tesis edilmesini önleyecek somut kriterler nelerdir?
F Tipi kurumlarda iç postada pul zorunluluğu getirildiği doğru mudur? Doğruysa bu düzenleme hangi tarih ve sayılı genelge ile getirilmiştir?
İç postada pul zorunluluğunun gerekçesi nedir? Bu uygulamanın mahpuslara yüklediği ek maliyetin ölçülülüğü konusunda Bakanlığınızın yaptığı bir değerlendirme var mıdır?
Mahpusların bir kişiye mektup gönderirken aynı zarf içinde aynı haneye yönelik başka kişilere de ayrı mektup koymasına izin verilmemesi uygulaması doğru mudur? Doğruysa bu yasak hangi düzenlemeye dayanmaktadır ve güvenlik/denetim bakımından somut gerekçesi nedir?
“Yeni genelge geldi” denilerek getirilen iç posta/haberleşme kısıtlamaları son bir yıl içinde kaç kez değiştirilmiştir? Bu değişikliklerin her biri için tarih-sayı ve kapsam bilgisi nedir? Söz konusu düzenlemenin yazılı genelge/talimat metninin tamamının, varsa örnek bir nüshasının ve/veya erişime açık bağlantısının tarafımıza iletilmesi istenmektedir.
Yabancı dilde yayınların engellenmesi ve iç posta/haberleşme kısıtlamaları hakkında son iki yıl içinde Bakanlığınıza/CTE’ye yapılan şikayet başvurularının sayısı kaçtır? Kaçı haklı bulunmuş, kaçı reddedilmiştir?
İnfaz hakimliklerinin usul eksikliği nedeniyle iptal ettiği idari kararların tekrarlanmaması için Bakanlığınızın cezaevi idarelerine yönelik eğitim/denetim mekanizması var mıdır? Varsa Kocaeli 2 No’lu F Tipi CİK özelinde herhangi bir işlem yapılmış mıdır?

Kaynak:Şırnak Haber 73